Κυριακή, 18 Δεκεμβρίου 2016

«ΤΟ ΕΘΙΜΟ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΟΥ ΚΑΡΑΒΙΟΥ»






Μ’ένα έθιμο αγκαλιά, ξαναθυμάμαι τα παλιά…

Κι όλα μπρος μου ζωντανεύουν, με διδάσκουν, με μαγεύουν…



Ως χώρα της θάλασσας, η Ελλάδα είχε το έθιμο του στολισμού του καραβιού...

Έθιμο πανάρχαιο της ναυτικής πατρίδας μας, το καράβι συμβολίζει την καινούργια πλεύση του ανθρώπου στη ζωή, μετά τη γέννηση του Χριστού. Έθιμο που υποχώρησε με το χρόνο, μπροστά σε αυτό του δέντρου, αλλά κανένας δεν δείχνει να το έχει ξεχάσει.

Το ελληνικό παραδοσιακό καραβάκι αποτελεί παράδοση των παλαιών εποχών της χώρας μας, που τα παιδιά με αγάπη, χαρά και δημιουργικό νου κατασκεύαζαν τα παιχνίδια τους. Αποτελούσε, όμως, και ένα είδος τιμής και καλωσορίσματος στους ναυτικούς, που επέστρεφαν από τα ταξίδια τους.



Πριν από 50 χρόνια, δηλαδή έως και την πρώτη μεταπολεμική δεκαετία, συναντούσαμε το καραβάκι σε πολλά ελληνικά σπίτια και στα χέρια των παιδιών που έλεγαν τα κάλαντα.Σύμφωνα με την κυρία Πολυμέρου- Καμηλάκη , διευθύντρια του κέντρου λαογραφίας της Ακαδημίας  Αθηνών, τα παιδιά των νησιών στις Κυκλάδες αλλά και σε ολόκληρο το Αιγαίο, κατασκεύαζαν με χαρτί και ξύλο ένα ομοίωμα καραβιού, το στόλιζαν με χρωματιστά χαρτιά και σχοινιά και γυρνούσαν με αυτό στα σπίτια και έλεγαν τα κάλαντα. Στο καραβάκι αυτό, τα παιδιά φύλαγαν τα γλυκίσματα και τα χριστόψωμα που έπαιρναν ως φίλεμα από τις νοικοκυρές, αφού τους είχαν τραγουδήσει τα κάλαντα…



Σένα σου πρέπει αφέντη μου

καράβι ν’αρματώσεις

και τα σκοινιά του καραβιού

να τα μαλαματώσεις…



Σένα σου πρέπει αφέντη μου

στασίδι να καθίζεις,

το να σου χέρι να μετρά

τσαι τ άλλο να δανείζει…



Σενά σου πρέπει αφέντη μου

καρέκλα καρυδένια

για να κουμπάς τη μέση σου

τη μαργαριταρένια…



Σένα σου πρέπει αφέντη μου

κάραβι από την Πόλη,

όντας το φέρεις στο νησί

να το ζηλεύουν όλοι…



Να έχει απάνω το Σταυρό

και την Αγία Σοφία

όντας γυρνάς στα πέλαγα

να έχεις ευλογία…



Να έχει πάνω την ευχή

απ’ το Πατριαρχείο

και από τον ‘Αγιο Δέσποτα

να μην δουγιάς θηρίο…



Σένα σου πρέπει αφέντη μου

καράβι από την Μάλτα

τσαι κείνο που χεις στο νησί

να το τραβάς για βάρκα…



Σήμερα, η παράδοση αυτή τείνει να εξαφανιστεί, μιας και έχει αντικατασταθεί από το έλατο.Πρέπει να σημειώσουμε ότι το Χριστουγεννιάτικο δέντρο εκτόπισε το παραδοσιακό καραβάκι που στόλιζαν οι Έλληνες τις ημέρες των Χριστουγέννων. Σε ορισμένες περιοχές (κυρίως στα νησιά) εξακολουθούν να στολίζουν «καραβάκια», ενώ τα τελευταία χρόνια γίνεται μια αξιέπαινη προσπάθεια ορισμένων Δήμων της χώρας, να επαναφέρουν το έθιμο στην αρχική του μορφή, στολίζοντας στις πλατείες τους καραβάκια αντί για έλατα. Ωστόσο, το χλωρό κλαδί πάντα έμπαινε στο ελληνικό σπίτι τις ημέρες του Δωδεκαημέρου, για να φέρει την ελπίδα για μια καινούρια ανθοφορία, για ένα καλύτερο μέλλον.


 Καλησπερίζω φέρνοντας αγέρα μυρωμένο
απ' τ' αφρισμένα κύματα χιλιοτραγουδισμένο.

Άγιε μου Βασιλάκη μου και Άγιε μου Νικόλα
προστάτευε τους ναυτικούς την ώρα του κυκλώνα.

Χρόνια πολλά να 'στε καλά και σεις και οι δικοί σας
να 'ρθουνε τα ξενάκια σας κι όλοι οι ναυτικοί σας.

Σε όλους σας ευχόμαστε αγάπη ειρήνη υγεία
καλή καρδιά χαμόγελο και θεία ευλογία.


Αρχιμηνιά κι αρχιχρονιά
ψιλή μου δεντρολιβανιά
κι αρχή κι αρχή του Γεναρίου
του Μεγά- του Μεγάλου Βασιλείου
Βασίλη μ' από πού 'ρχεσαι
κι από- κι από πού κατεβαίνεις
και βαστάς- και βαστάς ρόδα και ραίνεις.
Κάτσε να φας κάτσε να πιείς
κάτσε τον πόνο σου να πεις
κάτσε- κάτσε να τραγουδήσεις
και να μας καλωσορίσεις.
Κι έβγα να μας κεράσεις
που να ζεις-που να ζεις και να γεράσεις.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.