Σάββατο, 1 Απριλίου 2017

ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ


Επίσκεψη φοιτητών του 4ου εξαμήνου της Θεολογικής σχολής του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, στα πλαίσια του μαθήματος Χριστιανικής & Βυζαντινής Αρχαιολογίας στον Ιερό Ναό της Γοργοεπηκόου, καθώς και στον Ιερό Ναό των Εισοδίων της Θεοτόκου, γνωστό ως Καπνικαρέα


Παναγία Γοργοϋπήκοος, Αθήνα

Περιοχή: Αθήνα, πλατεία Μητροπόλεως
Τύπος: Σταυροειδής εγγεγραμμένος
Χρονολογία: τέλος 12ου αι.

Περιγραφή:

Ο ναός είναι γνωστός και με την ονομασία Άγιος Ελευθέριος ή Μικρή Μητρόπολη, και όπως δηλώνει η τελευταία αυτή ονομασία, βρίσκεται στη νότια πλευρά της σημερινής Μητρόπολης της Αθήνας, στην ομώνυμη πλατεία. Είναι ημισύνθετος σταυροειδής εγγεγραμμένος ναός.
Ο τρούλος του ναού, είναι το αρτιότερο σωζόμενο παράδειγμα του αθηναϊκού τύπου στην πόλη και ακολουθεί το πλινθοπερίκλειστο σύστημα δόμησης.
Το μνημείο είναι ιδιαίτερα διδακτικό, δεδομένου ότι στο ανώτερο τμήμα των εξωτερικών τοίχων του -  δηλαδή από το ύψος των ανωφλίων των παραθύρων και πάνω - ενσωματώνει με μοναδικό τρόπο 90 ανάγλυφα διαφορετικών εποχών, αποτελώντας έτσι μια υπαίθρια έκθεση γλυπτών. Τα γλυπτά αυτά (θωράκια κ.λ.π.) χρονολογούνται από τους αρχαίους και ρωμαϊκούς χρόνους, μέχρι τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες  και τη μεσοβυζαντινή εποχή. Ο ακαδημαϊκός Μ. Χατζηδάκης συνέδεσε το ναό με τη φωτισμένη μορφή του αρχαιολάτρη μητροπολίτη Αθηνών Μιχαήλ Χωνιάτη.
Στο κάτω τμήμα, μέχρι το ύψος των ανωφλίων των παραθύρων, χρησιμοποιήθηκαν μεγάλοι, ακόσμητοι δόμοι.
Οι τοιχογραφίες του ναού ανήκουν στον 20ο αιώνα.















































Καπνικαρέα, Αθήνα

Περιοχή: Αθήνα, οδός Ερμού
Τύπος: Σταυροειδής εγγεγραμμένος
Χρονολογία: μέσα 11ου αι.

Περιγραφή:

Η πιο γνωστή από τις βυζαντινές εκκλησίες της Αθήνας βρίσκεται στην οδόν Ερμού, χρονολογείται στον 11ο αιώνα και ανήκει στους σύνθετους τετρακιόνιους σταυροειδείς εγγεγραμμένους ναούς. Ο εξωνάρθηκας, απλωμένος σε όλο το μήκος της δυτικής πλευράς του ναού, προστέθηκε στο τρίτο τέταρτο του 11ου αιώνα. Στα βόρεια του ναού έχει προσαρτηθεί παρεκκλήσιο, αφιερωμένο στην Αγία Βαρβάρα και χρονολογείται στην όψιμη τουρκοκρατία. Η ονομασία μπορεί να προέρχεται από τον καπνικό φόρο, έτσι ίσως να σχετίζεται με τον κτήτορα, δηλαδή τον εισπράκτορα του φόρου αυτού, τον καπνικάριο. Ενδέχεται όμως να σχετίζεται και με το πολύτιμο ύφασμα καμουχά. Οι τοιχογραφίες του ναού που έχουν σωθεί, ανήκουν στη νεώτερη εποχή και έχουν ιστορηθεί από τον Φώτη Κόντογλου και τους μαθητές του, σχολή που κυρίως αντλεί από τη βυζαντινή παράδοση.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.